Allergenen iconen, nummers of letters: zo zet je ze kort bij elk gerecht

Veertien allergenen voluit achter elk gerecht schrijven past op geen enkele menukaart. Daarom werkt bijna elke zaak met een verkorting: een icoon, een nummer of een letter, met onderaan een legenda die zegt waar elk teken voor staat.

Welke vorm je kiest, schrijft de wet niet voor. Wel moet je gast zonder puzzelen kunnen zien wat er in zijn gerecht zit. Hieronder staan de drie systemen, de codetabel met alle veertien allergenen, en de regels waardoor een verkorte kaart ook echt leesbaar blijft.

Drie manieren om een allergeen kort te schrijven

Nummers
Elk allergeen krijgt een vast getal van 1 tot 14, meestal in de volgorde van bijlage II van de Europese verordening. Compact en makkelijk te drukken, maar zonder legenda zegt een 7 niemand iets. Werkt goed op een drukke kaart met veel gerechten.
Letters
Elk allergeen krijgt een letter. Iets beter te onthouden dan een getal, zeker als je de letters niet ook al voor iets anders gebruikt, zoals prijzen per portie of het aantal personen. Ook hier hoort er een legenda bij.
Iconen
Een klein plaatje per allergeen: een korenaar, een vis, een ei. Voor een gast die de taal van de kaart niet leest het duidelijkst, maar ze nemen meer ruimte in en vragen een drukker of programma dat ze netjes plaatst.

De veertien allergenen met hun nummer

Deze tabel volgt de volgorde van bijlage II van verordening (EU) 1169/2011. Wie die volgorde aanhoudt, gebruikt dezelfde nummering als de meeste andere zaken en leveranciers, en dat maakt het voor je bediening en je gasten makkelijker.

NummerAllergeen (bijlage II)Valt eronderKort op de kaart
1Glutenbevattende granenTarwe (ook spelt en khorasantarwe), rogge, gerst, haverGluten
2SchaaldierenGarnalen, krab, kreeft, langoustinesSchaaldieren
3EierenEi van alle vogels, ook verwerkt in mayonaise, deeg en paneerlaagEi
4VisAlle vissoorten, ook ansjovis in een saus of dressingVis
5AardnotenPinda’s en wat ervan gemaakt is, zoals pindakaas en satésausPinda
6SojaSojabonen, sojasaus, tofu, edamameSoja
7MelkMelk van alle dieren, ook boter, kaas, room en lactoseMelk
8NotenAmandel, hazelnoot, walnoot, cashew, pecan, paranoot, pistache, macadamiaNoten
9SelderijBleekselderij, knolselderij, selderijzout, veel bouillonsSelderij
10MosterdMosterdzaad en mosterd, ook in dressings en marinadesMosterd
11SesamzaadSesam, tahin, sesamolie, sommige broodjesSesam
12Zwaveldioxide en sulfietBoven 10 mg per kilo of liter, zoals in wijn en gedroogd fruitSulfiet
13LupineLupinemeel, soms in brood en glutenvrij gebakLupine
14WeekdierenMosselen, oesters, inktvis, slakkenWeekdieren

De nummers zelf zijn geen wet: ze zijn een afspraak. Wat telt is dat dezelfde code op al je kaarten hetzelfde betekent en dat de legenda erbij staat.

Wat in de praktijk gangbaar is

In Nederland zie je vooral iconen. De reeks van veertien pictogrammen die veel horecaopleidingen en leveranciers gebruiken, is voor bediening en gasten inmiddels herkenbaar, en veel allergenenlijsten zetten ze bovenaan elke kolom. Nummers zie je vaker op kaarten die in één kleur gedrukt worden.

Bij granen en noten volstaat één teken vaak niet. Een gast met een tarweallergie wil weten of het om tarwe of om haver gaat, en iemand met een hazelnootallergie wil de soort noot zien. Veel zaken zetten daarom achter het teken nog een letter of het woord, bijvoorbeeld "gluten (tarwe)".

Zes regels voor codes die je gast echt kan lezen

  • De legenda staat op dezelfde kaartNiet op de achterkant van een ander blad, niet alleen op de website. Wie een code ziet, moet de betekenis kunnen vinden zonder op te staan.
  • Eén code betekent overal hetzelfdeMenukaart, dessertkaart, allergenenlijst in de keuken en het online menu gebruiken dezelfde nummers, letters of iconen. Twee systemen naast elkaar is vragen om een vergissing.
  • Nooit hernummerenSchrap je een allergeen van een gerecht, haal dan de code weg; schuif nooit de nummering op. Je vaste gasten en je bediening kennen de betekenis uit hun hoofd.
  • Sporen herkenbaar apartWat er alleen als spoor in kan zitten, zet je anders neer dan wat er echt in zit: tussen haakjes, cursief of met een eigen teken. Anders leest je gast "bevat" waar je "kan bevatten" bedoelde.
  • De code staat bij het gerechtNiet bij de kop van een rubriek. "Alle pasta's bevatten gluten" is prima als extra zin, maar een gerecht dat afwijkt, zoals glutenvrije pasta, moet zijn eigen code hebben.
  • Controleer na elke kaartwisselEen nieuw gerecht met de codes van het oude gerecht dat op die plek stond, is de fout die het vaakst gemaakt wordt. Loop bij elke wijziging de hele regel na.

Zo ziet het eruit op de kaart

Drie regels uit een kaart met nummers. Dezelfde opbouw werkt met letters of iconen.

Een gerecht met zijn codes
Caesarsalade met kip, ansjovisdressing en croutons — 1, 3, 4, 7, 10

De codes staan direct achter het gerecht, in oplopende volgorde, zodat een gast met één blik ziet of zijn nummer ertussen staat.

Een spoor apart aangegeven
Huisgemaakte brownie — 1, 3, 7 (8)

Tussen haakjes staat wat er als spoor in kan zitten, hier noten uit dezelfde bakplaat. De legenda legt uit wat de haakjes betekenen.

De legenda onderaan de kaart
1 gluten · 2 schaaldieren · 3 ei · 4 vis · 5 pinda · 6 soja · 7 melk · 8 noten · 9 selderij · 10 mosterd · 11 sesam · 12 sulfiet · 13 lupine · 14 weekdieren · (x) = kan sporen bevatten

Alle veertien, ook die op deze kaart niet voorkomen. Zo hoeft niemand te twijfelen of een ontbrekend nummer betekent dat het er niet in zit.

Codes die zichzelf bijwerken

De meeste fouten in codes ontstaan bij het overtypen: een gerecht verandert, de codes niet. Upload je je bestaande menukaart als foto of PDF, dan worden de gerechten eruit gelezen en krijgt elk gerecht een voorstel voor de veertien allergenen. Jij loopt ze na en bevestigt ze; wat jij kiest, wint altijd van het voorstel.

De PDF die je daarna downloadt, zet per gerecht de allergenen met een herkenbaar teken en een legenda op dezelfde pagina. Pas je later een gerecht aan, dan download je de kaart opnieuw en kloppen de codes weer overal. Het online menu met QR-code leest dezelfde gegevens, zodat kaart en scherm nooit iets anders zeggen.

Kies wat past bij je zaak

Meest gekozen

PDF-allergenenkaart

€9,99

eenmalig, excl. btw

Eén menukaart als printbare PDF, zonder abonnement.

  • 1 menukaart
  • Printbare PDF met allergenen en dieet per gerecht

Standaard

€99

per jaar, excl. btw

Tot 5 menukaarten, online met QR-code en menu in 20 talen.

  • Tot 5 menukaarten actief
  • Printbare PDF met allergenen en dieet per gerecht
  • Online menu met QR-code
  • Gastenmenu in 20 talen
  • Gasten filteren op allergenen en dieetwensen

Pro

€199

per jaar, excl. btw

Onbeperkt menukaarten, online met QR-code en menu in 20 talen.

  • Onbeperkt menukaarten
  • Printbare PDF met allergenen en dieet per gerecht
  • Online menu met QR-code
  • Gastenmenu in 20 talen
  • Gasten filteren op allergenen en dieetwensen
  • Meerdere vestigingen (op aanvraag, binnen enkele dagen ingericht)
  • Eigen logo en kleur op gastenmenu en PDF (op aanvraag, binnen enkele dagen ingericht)

Vragen over allergenencodes

Is een vaste code voor allergenen verplicht?

Nee. De wet vraagt dat je gast weet welke van de veertien allergenen in zijn gerecht zitten, niet in welke vorm je dat schrijft. Iconen, nummers, letters of de namen voluit mogen allemaal, zolang de betekenis op de kaart te vinden is.

Mag ik alleen nummers gebruiken, zonder legenda?

Dat raden we af. Een nummer zonder uitleg is voor een gast geen informatie; hij moet dan alsnog vragen wat een 7 betekent. Zet de legenda op elke kaart waar de nummers op staan.

Hoe geef ik aan dat iets sporen kan bevatten?

Met een teken dat duidelijk anders is dan "bevat": het nummer tussen haakjes, cursief of met een sterretje. Leg in de legenda uit wat dat teken betekent, en gebruik het alleen waar het risico echt bestaat.

Alle veelgestelde vragen

Upload je menukaart en krijg per gerecht de allergenen met een legenda die klopt.

Probeer gratis

Liever eerst rondkijken? Bekijk het interactieve voorbeeld op de homepage of wat het kost.