Allergenen in de horeca: wat is verplicht en wat kijkt de NVWA na?
De regel is korter dan de verwarring eromheen. Serveer je onverpakte gerechten, dan moet je je gast kunnen vertellen welke van de veertien wettelijke allergenen erin zitten, vóórdat hij bestelt. Hoe je dat doet, mag je zelf weten — mits je het kunt laten zien.
Hieronder staat waar die plicht vandaan komt, wat een inspecteur in de praktijk vraagt en hoe je het vastlegt op een manier die een menuwijziging overleeft.
Waar de plicht vandaan komt
De basis is EU-verordening 1169/2011 over voedselinformatie aan consumenten. Artikel 44 gaat over niet-voorverpakte levensmiddelen: precies wat een horecakeuken uitgeeft. Nederland heeft dat uitgewerkt in het Warenwetbesluit informatie levensmiddelen; de NVWA houdt er toezicht op en kan bij een overtreding handhaven.
De plicht gaat over informeren, niet over het weren van allergenen. Je mag pinda in je satésaus doen. Wat niet mag, is een gast laten bestellen zonder dat hij kan weten dat die pinda erin zit.
De uitleg van de NVWA over allergenen bij onverpakte levensmiddelenVoor wie en waarvoor het geldt
Voor elke zaak die eten verstrekt aan gasten: restaurant, café, lunchroom, cateraar, foodtruck, hotel, zorginstelling, sportkantine. De omvang maakt niet uit en een vrijwilligersbestuur ook niet.
Het gaat om de veertien allergenen uit de verordening: glutenbevattende granen, schaaldieren, eieren, vis, pinda’s, soja, melk, noten, selderij, mosterd, sesamzaad, sulfiet, lupine en weekdieren. Bij granen en noten wil de NVWA dat je de soort erbij noemt — welk graan, welke noot.
Mondeling mag, maar niet zomaar
Je hoeft de allergenen niet op de menukaart te drukken. Mondeling informeren is toegestaan, op twee voorwaarden: de informatie is schriftelijk in de zaak aanwezig, en de gast ziet duidelijk dat hij erom kan vragen — een regel op de kaart of een bordje bij de ingang.
Dat "schriftelijk aanwezig" is waar het in de praktijk misgaat. Een map met leveranciersetiketten is geen overzicht per gerecht. Een inspecteur wil kunnen zien welke allergenen in gerecht X zitten, niet in welke zak bloem.
- Eén overzicht per gerecht, niet per ingrediënt
- Bijgewerkt: het klopt met wat de keuken vandaag maakt
- Vindbaar: je bediening weet waar het ligt
Hoe je het vastlegt zonder er een project van te maken
Je fotografeert je menukaart, de gerechten worden uitgelezen en per gerecht worden de allergenen voorgesteld. Jij loopt dat na met je recepten en je leveranciersinformatie en corrigeert wat niet klopt. Het resultaat download je als PDF voor in de keuken, en met een abonnement staat het ook online achter een QR-code voor je gasten.
De PDF kost €9,99 excl. btw, eenmalig, voor één menukaart. Het abonnement met online gastenmenu kost €12 per maand of €99 per jaar excl. btw. Aanpassen en opnieuw downloaden zitten erbij, want de meeste problemen ontstaan niet bij het maken van een kaart maar bij het vergeten bij te werken.
Wat dit uitdrukkelijk niet is
Deze pagina is een uitleg, geen juridisch advies, en een gemaakte kaart is geen goedkeuring van de NVWA — die bestaat niet voor dit soort hulpmiddelen. De verantwoordelijkheid voor de juistheid van de informatie ligt bij jou als ondernemer, ook wanneer een voorstel van de AI het vertrekpunt was.
Leg het vast op een manier die een menuwijziging overleeft.
Start met je menukaartLiever eerst rondkijken? Bekijk het interactieve voorbeeld op de homepage of wat het kost.